Flash Crash là gì? Nguyên nhân dẫn tới Flash Crash

Flash Crash là gì?

Flash Crash xảy ra khi thị trường giảm mạnh trong vòng vài phút và nhanh chóng phục hồi sau đó. Hiện tượng này thường bắt nguồn từ các đợt giao dịch với khối lượng cực kỳ lớn trên thị trường.

Mặc dù vậy, có rất nhiều nhà đầu tư thích Flash Crash vì trong thời đại kỹ thuật số, giao dịch giữa con người đều được thay thế bằng hệ thống máy tính thông qua thuật toán, tầm quan trọng của sự biến động ngày càng tăng.

Tuy nhiên, Flash Crash lại là một sự sụt giảm đột ngột và nhanh chóng. Một số sự cố Flash Crash xảy ra chớp nhoáng đến nỗi người ta chỉ nhận ra sau khi nó đã kết thúc.

Nguyên nhân nào dẫn tới Flash Crash?

Lỗi của con người

Tưởng chừng như bất khả thi nhưng lỗi từ con người lại là lỗi thường xuyên gặp nhất. Đôi khi chỉ là ngẫu nhiên một nhà giao dịch hay quản lý quỹ đầu tư vô tình đặt lệnh với mức giá hoặc khối lượng sai và gây ra biến động trên thị trường.

Nhưng đôi lúc các sai sót này lại là sự cố ý của những người muốn thao túng thị trường. Họ đặt lệnh bán với khối lượng lớn gây ra tâm lý đám đông trên thị trường khiến mọi người đều đổ xô bán ra.

Sự cố máy tính / phần mềm

Sự khác biệt về dữ liệu bắt nguồn từ thị trường hoặc sàn giao dịch cũng được xem như là lý do dẫn tới việc dữ liệu giá không chính xác liên quan đến sự cố flash. Ngoài ra, lỗi trong mã lập trình của các hệ thống giao dịch tự động còn gây ra hậu quả tiêu cực không lường trước được.

Gian lận

Một hành vi được gọi là “giả mạo” liên quan đến việc đặt các lệnh bán khối lớn tại thị trường chỉ bị hủy khi giá đến gần. Năm 2010 của chỉ S & P 500, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa và Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) coi phương thức này là nguyên nhân của một vụ Flash Crash.

Giao dịch cao tần (HFT)

HFT là một phương pháp giao dịch gây tranh cãi trong đó hệ thống tự động điều khiển bởi các thuật toán được sử dụng để nhận ra các điều kiện thị trường thay đổi nhằm thực hiện giao dịch phù hợp. Các hệ thống HFT có thể đặt 1 khối lượng lớn đơn đặt hàng trên thị trường với tốc độ cực nhanh do đó gây ra một động thái tiêu cực trong việc định giá. Dù vai trò các công ty HFT vẫn còn gây tranh cãi, nhưng các ngân hàng trung ương như Bundesbank, Đức tin rằng chính những công ty HFT làm tăng nguy cơ xảy ra sự cố Flash Crash.

Các vụ Flash Crash kinh điển làm rung chuyển thị trường tài chính

Flash Crash của NASDAQ vào 8/2013

NASDAQ nổi tiếng với các Flash Crash. Vào ngày 22 tháng 8 năm 2013, NASDAQ đã đóng cửa từ 12:14 chiều EDT đến 3:25 chiều EDT. Một trong những máy chủ tại NYSE không thể giao tiếp với máy chủ NASDAQ để cung cấp dữ liệu giá chứng khoán. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực nhưng vấn đề không thể giải quyết và máy chủ tại NASDAQ đã ngừng hoạt động.

Chính lỗi này của NASDAQ đã gây thiệt hại lên tới 500 triệu USD, khi IPO đầu tiên của Facebook được công bố. Vào ngày 18 tháng 5 năm 2012, IPO đã bị trì hoãn trong 30 phút. Nói cách khác, nhà giao dịch không thể đặt, thay đổi hoặc hủy đơn hàng. Sau khi trục trặc được khắc phục, đã có 460 triệu cổ phiếu được giao dịch thành công.

Sự cố Flash Crash chỉ số Dow Jones 2010

Vào 6/5/2010, chỉ số Dow đã giảm 1.000 điểm chỉ trong vòng 10 phút. Đây là mức giảm kỷ lục, tiêu tốn 1 nghìn tỷ USD vốn chủ sở hữu. Đến cuối ngày, chỉ số này đã phục hồi được 70%.

Nguyên nhân của sự cố đặc biệt này đến từ một nhà giao dịch người Anh tên Navinder Singh Sarao, được mệnh danh là ‘Chó săn của Hounslow’. Sarao đã bị kết án sau khi nhận tội giả mạo và thao túng thị trường vào năm 2016. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) cho biết vụ Flash Crash này là do Sarao đã liên tục bán tháo nhằm đánh lừa thị trường.

Flash Crash của trái phiếu Mỹ năm 2014

Vụ Flash Crash trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ xảy ra vào tháng 10/2014 và nguyên nhân chính của sự cố này vẫn còn được tranh luận cho đến ngày nay. Chỉ trong 12 phút, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã giảm và sau đó nhanh chóng phục hồi 1,6%, đó là mức giảm lớn nhất trong ngày đối với trái phiếu Mỹ kể từ 2009.

Phần lớn nguyên nhân được đổ lỗi cho các nhà giao dịch tần số cao. Giá trái phiếu đang tăng bình thường do lượng cầu chiếm ưu thế hơn lượng cung trước khi xảy ra Flash Crash.

Làm thế nào ngăn chặn Flash Crash?

Khi giao dịch chứng khoán đã trở thành một ngành công nghiệp được vi tính hóa ngày càng nhiều, và được điều khiển bởi các thuật toán phức tạp trên các mạng lưới toàn cầu, thì xu hướng bị trục trặc, sai sót và thậm chí là flash crash đã tăng lên. Trước vấn đề này, các sàn giao dịch toàn cầu như NYSE, Nasdaq và CME đã đưa ra các biện pháp và cơ chế bảo mật mạnh mẽ hơn để ngăn chặn chúng và những tổn thất không tưởng mà chúng có thể gây ra.

Ví dụ, họ đã đặt các cơ chế cầu dao trên toàn thị trường để kích hoạt tạm dừng hoặc dừng hoàn toàn các hoạt động giao dịch. Sự sụt giảm 7% hoặc 13% trong chỉ số thị trường sẽ làm đóng cửa các giao dịch tạm thời trong 15 phút. Nếu sự cố với hơn 20% sụt giảm thì sẽ tạm dừng giao dịch đến hết ngày.

SEC cũng cấm các truy cập không căn cứ hoặc kết nối trực tiếp đến sàn giao dịch. Các công ty giao dịch tần số cao, những người đã bị đổ lỗi cho việc gây ra hiệu ứng của flash crash, thường sử dụng mã của nhà môi giới của họ để truy cập trực tiếp vào các sàn giao dịch. Các biện pháp như vậy không thể hoàn toàn loại bỏ các flash crash, nhưng chúng có thể giảm thiểu thiệt hại mà sự cố này gây ra.

Flash Crash gây ảnh hưởng như thế nào tới thị trường tài chính?

Một trong những lo ngại chính là khi Flash Crash xảy ra sẽ dẫn tới sự cố suy thoái. Sự sụp đổ của thị trường chứng khoán báo hiệu sự mất niềm tin vào nền kinh tế. Khi sự tự tin không được phục hồi, nó sẽ dẫn đến suy thoái. Tuy nhiên, các nhà đầu tư tin rằng Flash Crash chỉ là trục trặc kỹ thuật, chứ không phải là sự mất niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường.

Nhưng nếu Flash Crash kéo dài đủ lâu cũng sẽ gây lo ngại, tạo ra sự mất niềm tin đó. Nhất là khi diễn ra vào các chu kỳ kinh doanh nó cũng có thể gây ra suy thoái kinh tế.

Hy vọng qua bài viết này các bạn đã hiểu về hiện tượng Flash Crash là gì và nó gây ảnh hưởng thế nào đến thị trường tài chính.

Chúc bạn thành công!

Tham khảo: